«តើឱ្យខ្ញុំរត់ទៅណា បើទីនេះជាមាតុភូមិខ្ញុំ» ជាទស្សនាទានដែលបង្ហាញពីសេចក្ដីស្រឡាញ់ ភាពក្លាហាន និងការទទួលខុសត្រូវរបស់ប្រជាពលរដ្ឋចំពោះជាតិ។ វាមិនមែនជាការបដិសេធឱកាសទៅរស់នៅ ឬសិក្សានៅក្រៅប្រទេសទេ ប៉ុន្តែជាការរំលឹកថា មនុស្សមិនគួររត់ចេញពីការពិត បញ្ហាសង្គម និងកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនឡើយ។ ការស្រឡាញ់មាតុភូមិពិតប្រាកដ គឺការហ៊ានមើលឃើញចំណុចខ្សោយ ហ៊ាននិយាយការពិត ហ៊ានផ្ដល់យោបល់ស្ថាបនា និងចូលរួមកែលម្អសង្គមដោយសន្តិវិធី ដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍សាធារណៈ និងកសាងអនាគតល្អប្រសើរសម្រាប់ជំនាន់ក្រោយ។
«តើឱ្យខ្ញុំរត់ទៅណា បើទីនេះជាមាតុភូមិខ្ញុំ» គឺជាសំណួរដ៏មានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ ដែលបង្ហាញពីសេចក្ដីស្រឡាញ់ ភាពក្លាហាន និងការទទួលខុសត្រូវរបស់ប្រជាពលរដ្ឋចំពោះជាតិរបស់ខ្លួន។ សំណួរនេះមិនមែនជាពាក្យសួរដើម្បីស្វែងរកទីកន្លែងគេចខ្លួននោះទេ ប៉ុន្តែជាការបញ្ជាក់ថា មនុស្សម្នាក់មិនគួរបោះបង់មាតុភូមិ នៅពេលមាតុភូមិកំពុងជួបបញ្ហា ការលំបាក ឬអំពើអយុត្តិធម៌ឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ គេត្រូវនៅឈរ មើលឃើញបញ្ហា និយាយការពិត និងចូលរួមស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធី។
មាតុភូមិមិនមែនគ្រាន់តែជាទឹកដីដែលមនុស្សម្នាក់កើត និងរស់នៅប៉ុណ្ណោះទេ។ វាជាទីកន្លែងដែលមានឫសគល់ វប្បធម៌ ភាសា ប្រវត្តិសាស្ត្រ អនុស្សាវរីយ៍ និងអនាគតរបស់កូនចៅជំនាន់ក្រោយ។ ដូច្នេះ នៅពេលមាតុភូមិជួបការលំបាក ការរត់គេចមិនអាចធ្វើឱ្យបញ្ហាបាត់ទៅបានទេ។ បញ្ហានៅតែបន្តមាន ហើយប្រជាពលរដ្ឋដែលនៅសល់នៅតែត្រូវប្រឈមមុខជាមួយវា។ សំណួរដែលសំខាន់ជាងការសួរថា «តើត្រូវរត់ទៅណា?» គឺ «តើយើងអាចធ្វើអ្វីបានខ្លះ ដើម្បីឱ្យប្រទេសរបស់យើងកាន់តែប្រសើរ?»
ទស្សនៈនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្មារតីរបស់ពលរដ្ឋសកម្ម។ ពលរដ្ឋសកម្មមិនមែនជាមនុស្សដែលគ្រាន់តែរស់នៅក្នុងប្រទេសមួយ ហើយរង់ចាំឱ្យអ្នកដទៃដោះស្រាយបញ្ហាជំនួសខ្លួននោះទេ។ ពលរដ្ឋសកម្មគឺជាមនុស្សដែលយល់ថា សិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ចត្រូវដើរទន្ទឹមគ្នា។ គាត់មានសិទ្ធិបញ្ចេញមតិ ប៉ុន្តែក៏មានកាតព្វកិច្ចនិយាយដោយមានភស្តុតាង និងការទទួលខុសត្រូវ។ គាត់មានសិទ្ធិរិះគន់ ប៉ុន្តែក៏មានកាតព្វកិច្ចផ្ដល់យោបល់ស្ថាបនា។ គាត់មានសិទ្ធិទាមទារឱ្យសង្គមកែប្រែ ប៉ុន្តែក៏ត្រូវចូលរួមក្នុងការផ្លាស់ប្ដូរនោះដោយខ្លួនឯងផងដែរ។
ការមិនរត់ចេញពីមាតុភូមិ មិនមានន័យថា មនុស្សត្រូវបដិសេធគ្រប់ឱកាសទៅសិក្សា ធ្វើការ ឬរស់នៅក្រៅប្រទេសនោះទេ។ មនុស្សអាចធ្វើដំណើរទៅទីណាក៏បាន ដើម្បីស្វែងរកចំណេះដឹង បទពិសោធន៍ និងឱកាសថ្មីៗ។ ប៉ុន្តែចំណុចសំខាន់គឺ មិនត្រូវរត់ចេញពីការទទួលខុសត្រូវចំពោះជាតិ និងប្រជាជនរបស់ខ្លួន។ ទោះរស់នៅទីណាក៏ដោយ មនុស្សនៅតែអាចរួមចំណែកតាមរយៈចំណេះដឹង ធនធាន ការស្រាវជ្រាវ ការបង្កើតការងារ ការអប់រំ និងការលើកកម្ពស់កិត្តិយសជាតិ។
សម្រាប់អ្នកស្រាវជ្រាវ អ្នកវិភាគ និងអ្នកបញ្ចេញមតិសាធារណៈ ការនៅឈរលើមាតុភូមិរបស់ខ្លួន មានន័យថា ហ៊ានសិក្សាបញ្ហាពិតប្រាកដរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ វាមានន័យថា ត្រូវចុះទៅស្ដាប់សំឡេងអ្នកក្រីក្រ អ្នករងគ្រោះ កសិករ កម្មករ យុវជន ស្ត្រី និងសហគមន៍មូលដ្ឋាន។ ការវិភាគមិនគួរធ្វើឡើងត្រឹមតែក្នុងបន្ទប់ ឬផ្អែកលើទស្សនៈរបស់អ្នកមានអំណាចប៉ុណ្ណោះទេ។ វាត្រូវបង្ហាញពីជីវភាពពិត បញ្ហាពិត និងតម្រូវការពិតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។
ទស្សនៈ «តើឱ្យខ្ញុំរត់ទៅណា បើទីនេះជាមាតុភូមិខ្ញុំ» ក៏បង្រៀនឱ្យមនុស្សកុំបោះបង់សេចក្ដីសង្ឃឹម។ នៅពេលសង្គមជួបភាពអយុត្តិធម៌ អំពើពុករលួយ ភាពក្រីក្រ ការបាត់បង់ធនធានធម្មជាតិ ឬការបែកបាក់មតិ មនុស្សមួយចំនួនអាចមានអារម្មណ៍ថា គ្មានអ្វីអាចផ្លាស់ប្ដូរបាន។ ប៉ុន្តែការបោះបង់សង្ឃឹម គឺជាការបោះបង់អនាគតរបស់ខ្លួន និងកូនចៅ។ ការផ្លាស់ប្ដូរធំៗមិនកើតឡើងក្នុងមួយថ្ងៃទេ ប៉ុន្តែវាចាប់ផ្ដើមពីការគិតត្រឹមត្រូវ ការនិយាយដោយស្មោះត្រង់ និងការធ្វើសកម្មភាពតូចៗជាបន្តបន្ទាប់។
ការស្រឡាញ់មាតុភូមិពិតប្រាកដ មិនមែនមានតែការនិយាយពាក្យសរសើរ ឬបង្ហាញមោទនភាពនៅពេលមានជោគជ័យប៉ុណ្ណោះទេ។ ការស្រឡាញ់ពិតប្រាកដ គឺការហ៊ានមើលឃើញចំណុចខ្សោយ ហ៊ានទទួលស្គាល់បញ្ហា និងហ៊ានចូលរួមកែលម្អ។ អ្នកដែលស្រឡាញ់ជាតិ មិនលាក់បាំងកំហុសរបស់ជាតិទេ ប៉ុន្តែបង្ហាញវាដោយបំណងល្អ ដើម្បីឱ្យមានការកែតម្រូវ។ ការរិះគន់ដែលមានភស្តុតាង និងមានបំណងស្ថាបនា មិនមែនជាការប្រឆាំងជាតិនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញ វាជាការទទួលខុសត្រូវរបស់អ្នកដែលចង់ឃើញជាតិរីកចម្រើន។
ទស្សនៈនេះក៏ជាសារសំខាន់សម្រាប់យុវជន។ យុវជនគឺជាអ្នកដែលត្រូវទទួលបន្តមាតុភូមិពីជំនាន់មុន។ ប្រសិនបើយុវជនមិនខ្វល់អំពីបញ្ហាសង្គម មិនសិក្សាប្រវត្តិសាស្ត្រ មិនយល់អំពីសិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ច និងមិនចូលរួមក្នុងកិច្ចការសាធារណៈ អនាគតរបស់ប្រទេសនឹងត្រូវកំណត់ដោយអ្នកដទៃ។ យុវជនត្រូវរៀនឱ្យបានច្រើន គិតឱ្យបានជ្រៅ សួរឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងប្រើចំណេះដឹងដើម្បីបម្រើសង្គម។
ការនៅឈរជាមួយមាតុភូមិក៏ត្រូវធ្វើឡើងដោយសន្តិវិធី។ ភាពក្លាហានមិនមែនជាការប្រើកម្លាំង ការជេរប្រមាថ ឬការបង្កជម្លោះឡើយ។ ភាពក្លាហានគឺការហ៊ាននិយាយការពិតដោយសុភាព ហ៊ានការពារគោលការណ៍ដោយហេតុផល និងហ៊ានសន្ទនាជាមួយអ្នកដែលមានទស្សនៈខុសគ្នា។ សង្គមមួយអាចផ្លាស់ប្ដូរបានយូរអង្វែង នៅពេលប្រជាពលរដ្ឋចេះស្ដាប់គ្នា គោរពគ្នា និងស្វែងរកដំណោះស្រាយរួម។
«តើឱ្យខ្ញុំរត់ទៅណា បើទីនេះជាមាតុភូមិខ្ញុំ» ក៏អាចយល់ថា ជាការបដិសេធមិនឱ្យការភ័យខ្លាចកំណត់ជីវិតរបស់មនុស្ស។ នៅពេលមនុស្សភ័យខ្លាចការបាត់បង់ការងារ ភ័យខ្លាចការរិះគន់ ភ័យខ្លាចភាពឯកោ ឬភ័យខ្លាចការមិនទទួលបានការគាំទ្រ គេអាចជ្រើសរើសភាពស្ងៀមស្ងាត់។ ប៉ុន្តែភាពស្ងៀមស្ងាត់របស់មនុស្សជាច្រើន អាចធ្វើឱ្យបញ្ហាតូចក្លាយជាបញ្ហាធំ។ ដូច្នេះ ការហ៊ាននិយាយដោយទទួលខុសត្រូវ គឺជាវិធីមួយក្នុងការការពារមាតុភូមិ។
ទន្ទឹមនឹងនេះ ការបន្តនៅឈរមិនមានន័យថា ត្រូវប្រឈមមុខដោយគ្មានប្រាជ្ញា ឬមិនគិតពីសុវត្ថិភាពឡើយ។ មនុស្សត្រូវចេះវាយតម្លៃស្ថានភាព ប្រើវិធីសាស្ត្រស្របច្បាប់ សហការជាមួយសហគមន៍ និងជ្រើសរើសពេលវេលា និងភាសាដែលសមរម្យ។ ការក្លាហានដែលខ្វះការគិត អាចនាំឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ ខណៈការក្លាហានដែលភ្ជាប់ជាមួយចំណេះដឹង សីលធម៌ និងយុទ្ធសាស្ត្រ អាចបង្កើតការផ្លាស់ប្ដូរបានពិតប្រាកដ។
បេតិកភណ្ឌនៃទស្សនៈនេះ គឺការបង្រៀនឱ្យប្រជាពលរដ្ឋយល់ថា មាតុភូមិមិនមែនជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកដឹកនាំ ក្រុមនយោបាយ ឬអ្នកមានអំណាចណាមួយឡើយ។ មាតុភូមិជាកម្មសិទ្ធិរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប។ ដូច្នេះ មនុស្សគ្រប់រូបមានសិទ្ធិចូលរួម មានសិទ្ធិសួរ មានសិទ្ធិផ្ដល់យោបល់ និងមានកាតព្វកិច្ចការពារផលប្រយោជន៍សាធារណៈ។ នៅពេលប្រជាពលរដ្ឋយល់ថា ប្រទេសជារបស់ខ្លួន ពួកគេនឹងមិនបោះចោលបញ្ហាឱ្យអ្នកដទៃដោះស្រាយឡើយ។
ជារួម «តើឱ្យខ្ញុំរត់ទៅណា បើទីនេះជាមាតុភូមិខ្ញុំ» ជាសារនៃការឈរជាមួយប្រទេសក្នុងពេលល្អ និងពេលលំបាក។ វាអំពាវនាវឱ្យមនុស្សមិនរត់ចេញពីការពិត មិនរត់ចេញពីកាតព្វកិច្ច និងមិនរត់ចេញពីការទទួលខុសត្រូវចំពោះជំនាន់ក្រោយ។ មាតុភូមិត្រូវការមនុស្សដែលហ៊ានគិត ហ៊ានសួរ ហ៊ាននិយាយ និងហ៊ានធ្វើអំពើល្អ ដោយមិនប្រើអំពើហិង្សា។ យើងអាចជួបការឈឺចាប់ អាចមានការភ័យខ្លាច និងអាចមានពេលវេលាដែលអស់សង្ឃឹម ប៉ុន្តែយើងមិនគួរបោះបង់ទឹកដី ប្រជាជន និងអនាគតរបស់ខ្លួនឡើយ។ ព្រោះទីនេះជាមាតុភូមិរបស់យើង ហើយការកែលម្អវា ក៏ជាកាតព្វកិច្ចរបស់យើងដែរ។
អត្ថបទដោយ៖ សេក សុជាតិ (អ្នកប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍ផ្នត់គំនិត និងការស្រាវជ្រាវ)
ដកស្រង់វីដេអូតាមរយៈតំណភ្ជាប់៖ https://www.facebook.com/reel/2073062403327020
លំហសិក្សាធិការកម្ពុជា
V1.0
មិនទាន់មានមតិយោបល់ — ក្លាយជាអ្នកដំបូង!