ជូតទឹកភ្នែករបស់អ្នក ហើយបន្តដំណើរទៅមុខ

«ជូតទឹកភ្នែករបស់អ្នក ហើយបន្តដំណើរទៅមុខ» គឺជាឃ្លាដ៏ខ្លីមួយ ប៉ុន្តែមានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅសម្រាប់ជីវិតមនុស្ស និងសង្គមជាតិទាំងមូល។ ឃ្លានេះមិនមែនមានន័យថា មនុស្សត្រូវបំភ្លេចការឈឺចាប់ ការបាត់បង់ ឬអំពើអយុត្តិធម៌នោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាជាការរំលឹកឱ្យយើងទទួលស្គាល់ការឈឺចាប់ រៀនពីបទពិសោធន៍ ហើយយកកម្លាំងចិត្តពីការឈឺចាប់នោះ ដើម្បីបន្តដំណើរទៅរកអនាគតដ៏ប្រសើរ។

ទឹកភ្នែកគឺជានិមិត្តរូបនៃភាពសោកសៅ ការបាត់បង់ ការខកចិត្ត និងភាពអស់សង្ឃឹម។ មនុស្សគ្រប់រូបអាចជួបប្រទះឧបសគ្គក្នុងជីវិត មិនថាជាបញ្ហាគ្រួសារ ការងារ ការសិក្សា សេដ្ឋកិច្ច ឬបញ្ហាសង្គមឡើយ។ ប៉ុន្តែការរស់នៅក្នុងភាពសោកសៅជារៀងរហូត មិនអាចនាំឱ្យបញ្ហាត្រូវបានដោះស្រាយបានទេ។ យើងត្រូវមានភាពក្លាហានក្នុងការជូតទឹកភ្នែក ឈរឡើងវិញ និងបន្តដើរទៅមុខដោយមានសេចក្តីសង្ឃឹម។

ការបន្តដំណើរទៅមុខ មិនមែនមានន័យថា យើងត្រូវដើរដោយគ្មានទិសដៅនោះទេ។ យើងត្រូវដើរដោយមានគោលការណ៍ មានចំណេះដឹង មានការទទួលខុសត្រូវ និងមានឆន្ទៈចូលរួមកែលម្អសង្គម។ ដំណើរនេះត្រូវការប្រជាពលរដ្ឋដែលហ៊ានគិត ហ៊ាននិយាយ ហ៊ានសួរ និងហ៊ានចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាសង្គមដោយសន្តិវិធី។

ការហ៊ានគិត គឺជាការប្រើប្រាស់បញ្ញា និងការពិចារណាដោយឯករាជ្យ។ ប្រជាពលរដ្ឋមិនគួរជឿលើព័ត៌មាន ឬការអះអាងណាមួយដោយគ្មានការពិនិត្យ និងវិភាគឡើយ។ ការគិតប្រកបដោយហេតុផលជួយឱ្យមនុស្សអាចបែងចែករវាងការពិត និងព័ត៌មានមិនពិត រវាងផលប្រយោជន៍សាធារណៈ និងផលប្រយោជន៍បុគ្គល ព្រមទាំងរវាងអំពើត្រឹមត្រូវ និងអំពើមិនត្រឹមត្រូវ។

ការហ៊ាននិយាយ គឺជាការបញ្ចេញមតិដោយសុចរិតភាព និងការទទួលខុសត្រូវ។ ការនិយាយការពិតមិនគួរធ្វើឡើងក្នុងបំណងប្រមាថ បង្កអំពើហិង្សា ឬបង្កការបែកបាក់ឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាគួរជាការនិយាយដោយផ្អែកលើហេតុផល ភស្តុតាង និងបំណងល្អចំពោះសង្គម។ សង្គមដែលប្រជាពលរដ្ឋអាចបញ្ចេញមតិដោយសន្តិវិធី គឺជាសង្គមដែលមានឱកាសកែលម្អខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់។

ការហ៊ានសួរ ក៏មានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងដែរ។ សំណួរល្អអាចបើកផ្លូវទៅរកចំណេះដឹង ការទទួលខុសត្រូវ និងដំណោះស្រាយ។ ប្រជាពលរដ្ឋគួរហ៊ានសួរថា ហេតុអ្វីបានជាបញ្ហាមួយកើតឡើង? តើនរណាជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ? តើធនធានសាធារណៈត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងដូចម្តេច? ហើយតើយើងអាចចូលរួមកែលម្អស្ថានភាពនោះបានយ៉ាងណា? ការសួរដោយសុភាពរាបសា និងមានហេតុផល គឺជាមូលដ្ឋាននៃវប្បធម៌ប្រជាធិបតេយ្យ និងអភិបាលកិច្ចល្អ។

លើសពីការគិត ការនិយាយ និងការសួរ ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវចូលរួមក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសង្គម។ ការរិះគន់តែមួយមុខ មិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នោះទេ ប្រសិនបើគ្មានការចូលរួមជាក់ស្តែង។ ការចូលរួមអាចចាប់ផ្តើមពីសកម្មភាពតូចៗ ដូចជា ការគោរពច្បាប់ ការថែរក្សាបរិស្ថាន ការជួយសហគមន៍ ការផ្តល់យោបល់ស្ថាបនា ការចូលរួមប្រជុំមូលដ្ឋាន និងការអប់រំកូនចៅឱ្យមានសីលធម៌ និងការទទួលខុសត្រូវ។

ទោះជាយ៉ាងណា ការចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាសង្គមគួរធ្វើឡើងដោយសន្តិវិធី។ អំពើហិង្សាមិនត្រឹមតែមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាបានយូរអង្វែងទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងអាចបង្កើតរបួសថ្មី ការស្អប់ខ្ពើម និងការបែកបាក់បន្ថែមទៀត។ សន្តិវិធី ការសន្ទនា ការគោរពគ្នា និងការស្វែងរកចំណុចរួម គឺជាមធ្យោបាយដ៏មានតម្លៃសម្រាប់ការកសាងសង្គមរឹងមាំ។

បេតិកភណ្ឌសំខាន់របស់លោកបណ្ឌិត កែម ឡី ដែលសាធារណជនជាច្រើនតែងរំលឹក គឺការជំរុញឱ្យប្រជាពលរដ្ឋក្លាយជាពលរដ្ឋសកម្ម មិនស្ងៀមស្ងាត់ចំពោះបញ្ហាសង្គម និងមិនបោះបង់សេចក្តីសង្ឃឹម។ បេតិកភណ្ឌមិនមែនមានតែរូបថត សុន្ទរកថា ឬការចងចាំអំពីបុគ្គលម្នាក់នោះទេ។ បេតិកភណ្ឌពិតប្រាកដ គឺការបន្តអនុវត្តគំនិតល្អៗក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ និងបន្តបណ្តុះជំនាន់ក្រោយឱ្យមានស្មារតីទទួលខុសត្រូវចំពោះជាតិ និងសង្គម។

ដូច្នេះ ឃ្លា «ជូតទឹកភ្នែករបស់អ្នក ហើយបន្តដំណើរទៅមុខ» គួរត្រូវបានយល់ថា ជាការអំពាវនាវឱ្យយើងក្លាយពីអ្នករងគ្រោះនៃការឈឺចាប់ ទៅជាមនុស្សដែលមានកម្លាំងចិត្ត និងមានសកម្មភាព។ យើងអាចសោកសៅ ប៉ុន្តែមិនត្រូវបាត់បង់សង្ឃឹម។ យើងអាចឈឺចាប់ ប៉ុន្តែមិនត្រូវបោះបង់គោលការណ៍។ យើងអាចជួបឧបសគ្គ ប៉ុន្តែត្រូវបន្តឈរឡើង គិត និយាយ សួរ និងចូលរួមកែលម្អសង្គមដោយសន្តិវិធី។

នៅពេលប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូបហ៊ានទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លួនឯង និងសង្គម ការផ្លាស់ប្តូរជាវិជ្ជមាននឹងអាចកើតមាន។ ទឹកភ្នែកអាចបង្ហាញពីការឈឺចាប់របស់ម្សិលមិញ ប៉ុន្តែជំហានដែលយើងបន្តដើរនៅថ្ងៃនេះ នឹងកំណត់អនាគតរបស់ថ្ងៃស្អែក។

អត្ថបទដោយ៖ សេក សុជាតិ (អ្នកប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍ផ្នត់គំនិត និងការស្រាវជ្រាវ)

វីដេអូដកស្រង់ចេញពីតំណភ្ជាប់៖ https://www.facebook.com/reel/1348953304006523