លំហាត់៖ កម្មវិធីពិនិត្យចំនួនវិជ្ជមាន អវិជ្ជមាន ឬសូន្យ

១. សេចក្ដីផ្ដើម

ក្នុងការសរសេរកម្មវិធី យើងតែងតែត្រូវឱ្យកុំព្យូទ័រធ្វើការសម្រេចចិត្តដោយផ្អែកលើលក្ខខណ្ឌណាមួយ។ Python ប្រើសេចក្ដីបញ្ជា if, elif និង else ដើម្បីពិនិត្យលក្ខខណ្ឌ និងជ្រើសរើសសេចក្ដីបញ្ជាដែលត្រូវអនុវត្ត។ ក្នុងលំហាត់នេះ កម្មវិធីនឹងទទួលលេខមួយពីអ្នកប្រើ ហើយពិនិត្យថា លេខនោះជាចំនួនវិជ្ជមាន ចំនួនអវិជ្ជមាន ឬសូន្យ។

២. និយមន័យលក្ខខណ្ឌ

លក្ខខណ្ឌ (Condition) គឺជាកន្សោមដែលអាចផ្ដល់លទ្ធផលជា True ឬ False។ កម្មវិធីប្រើលទ្ធផលនេះដើម្បីសម្រេចថា តើសេចក្ដីបញ្ជាណាមួយត្រូវអនុវត្ត។

ឧទាហរណ៍៖

number > 0

លក្ខខណ្ឌនេះពិនិត្យថា តម្លៃក្នុងអញ្ញតិ number ធំជាងសូន្យដែរឬទេ។

• បើពិត លទ្ធផលគឺ True
• បើមិនពិត លទ្ធផលគឺ False

៣. តួនាទីរបស់ if, elif និង else

• if ប្រើសម្រាប់ពិនិត្យលក្ខខណ្ឌដំបូង។
• elif ប្រើសម្រាប់ពិនិត្យលក្ខខណ្ឌបន្ទាប់ នៅពេលលក្ខខណ្ឌមុនមិនពិត។
• else ប្រើសម្រាប់អនុវត្តសេចក្ដីបញ្ជា នៅពេលលក្ខខណ្ឌទាំងអស់ខាងលើមិនពិត។

៤. កូដកម្មវិធី

number = float(input("Enter a number: "))

if number > 0:
    print("The number is positive.")
elif number < 0:
    print("The number is negative.")
else:
    print("The number is zero.")

៥. ពន្យល់កូដតាមបន្ទាត់

បន្ទាត់ទី១

number = float(input("Enter a number: "))

បន្ទាត់នេះប្រើ input() ដើម្បីទទួលលេខពីអ្នកប្រើ។ មុខងារ float() បម្លែងទិន្នន័យដែលទទួលបានទៅជាចំនួនទសភាគ ហើយរក្សាទុកក្នុងអញ្ញតិ number។

បន្ទាត់ទី២

if number > 0:

បន្ទាត់នេះពិនិត្យថា តម្លៃរបស់ number ធំជាងសូន្យដែរឬទេ។ បើលក្ខខណ្ឌនេះពិត កម្មវិធីនឹងអនុវត្តសេចក្ដីបញ្ជាដែលស្ថិតនៅខាងក្នុង if។

បន្ទាត់ទី៣

    print("The number is positive.")

បន្ទាត់នេះបង្ហាញថា លេខដែលអ្នកប្រើបញ្ចូលគឺជាចំនួនវិជ្ជមាន។ វាអនុវត្តតែក្នុងករណី number > 0 ប៉ុណ្ណោះ។

បន្ទាត់ទី៤

elif number < 0:

ប្រសិនបើលក្ខខណ្ឌក្នុង if មិនពិត កម្មវិធីនឹងពិនិត្យលក្ខខណ្ឌនេះបន្ត។ វាពិនិត្យថា number តូចជាងសូន្យដែរឬទេ។

បន្ទាត់ទី៥

    print("The number is negative.")

បន្ទាត់នេះបង្ហាញថា លេខដែលបានបញ្ចូលគឺជាចំនួនអវិជ្ជមាន។

បន្ទាត់ទី៦

else:

else មិនមានលក្ខខណ្ឌសម្រាប់ពិនិត្យទេ។ វាត្រូវបានអនុវត្ត នៅពេលលក្ខខណ្ឌក្នុង if និង elif មិនពិតទាំងពីរ។

បន្ទាត់ទី៧

    print("The number is zero.")

បន្ទាត់នេះបង្ហាញថា លេខដែលអ្នកប្រើបញ្ចូលគឺសូន្យ ព្រោះវាមិនធំជាងសូន្យ និងមិនតូចជាងសូន្យ។

៦. ឧទាហរណ៍នៃការដំណើរការ

បើអ្នកប្រើបញ្ចូល៖

Enter a number: 15

លទ្ធផល៖

The number is positive.

បើអ្នកប្រើបញ្ចូល៖

Enter a number: -8

លទ្ធផល៖

The number is negative.

បើអ្នកប្រើបញ្ចូល៖

Enter a number: 0

លទ្ធផល៖

The number is zero.

៧. លំហូរនៃការសម្រេចចិត្ត

ចាប់ផ្ដើម
    ↓
ទទួលលេខពីអ្នកប្រើ
    ↓
តើលេខធំជាង 0 ឬទេ?
    ├── បាទ/ចាស → បង្ហាញ “ចំនួនវិជ្ជមាន”
    └── ទេ
         ↓
តើលេខតូចជាង 0 ឬទេ?
    ├── បាទ/ចាស → បង្ហាញ “ចំនួនអវិជ្ជមាន”
    └── ទេ → បង្ហាញ “ចំនួនសូន្យ”

៨. ចំណុចសំខាន់ដែលត្រូវចងចាំ

សេចក្ដីបញ្ជាដែលស្ថិតនៅក្រោម if, elif និង else ត្រូវចូលបន្ទាត់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ សញ្ញា > មានន័យថា “ធំជាង” សញ្ញា < មានន័យថា “តូចជាង” ហើយសញ្ញា : ត្រូវដាក់នៅខាងចុងបន្ទាត់លក្ខខណ្ឌ។

៩. លំហាត់អនុវត្តបន្ថែម

១. កែប្រែកម្មវិធីឱ្យពិនិត្យថា លេខមួយជាលេខគូ ឬលេខសេស។

២. សរសេរកម្មវិធីពិនិត្យអាយុ៖

• អាយុតិចជាង ១៣ ឆ្នាំ៖ កុមារ
• អាយុពី ១៣ ដល់ ១៧ ឆ្នាំ៖ យុវវ័យ
• អាយុចាប់ពី ១៨ ឆ្នាំឡើងទៅ៖ មនុស្សពេញវ័យ

៣. សរសេរកម្មវិធីពិនិត្យពិន្ទុ៖

• ពិន្ទុចាប់ពី ៩០ ដល់ ១០០៖ និទ្ទេស A
• ពិន្ទុចាប់ពី ៨០ ដល់ ៨៩៖ និទ្ទេស B
• ពិន្ទុចាប់ពី ៧០ ដល់ ៧៩៖ និទ្ទេស C
• ពិន្ទុចាប់ពី ៦០ ដល់ ៦៩៖ និទ្ទេស D
• ពិន្ទុក្រោម ៦០៖ ធ្លាក់

១០. សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន

លំហាត់នេះបង្ហាញពីរបៀបប្រើ if, elif និង else ដើម្បីឱ្យកម្មវិធីអាចពិនិត្យលក្ខខណ្ឌ និងធ្វើការសម្រេចចិត្ត។ អញ្ញតិ number ប្រើសម្រាប់រក្សាទុកលេខដែលអ្នកប្រើបញ្ចូល ហើយកម្មវិធីប្រៀបធៀបតម្លៃនោះជាមួយសូន្យ ដើម្បីកំណត់ថា វាជាចំនួនវិជ្ជមាន អវិជ្ជមាន ឬសូន្យ។