ការសរសេរ Prompt ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព៖ ពីសំណួរទូទៅទៅចម្លើយដែលមានគុណភាព

សរសេរឱ្យច្បាស់ បញ្ជាក់បរិបទ និងផ្ទៀងផ្ទាត់លទ្ធផល ដើម្បីប្រើ AI ជាឧបករណ៍គាំទ្រការបង្រៀន និងការរៀន

Prompt គឺជាសេចក្ដីបញ្ជា សំណួរ ឬព័ត៌មានដែលយើងផ្ដល់ទៅឱ្យ AI ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលតាមគោលបំណង។ Prompt ដែលមានប្រសិទ្ធភាពត្រូវបញ្ជាក់គោលដៅ បរិបទ កិច្ចការ ទម្រង់លទ្ធផល ដែនកំណត់ និងវិធីផ្ទៀងផ្ទាត់។ អត្ថបទនេះណែនាំលំហូរ ៧ ជំហាន បច្ចេកទេស Zero-shot, One-shot និង Few-shot គំរូ Prompt សម្រាប់គ្រូបង្រៀន និងនិស្សិត ព្រមទាំងក្រមសីលធម៌ និងការទទួលខុសត្រូវក្នុងការប្រើ AI។

រូបភាពទី១៖ ការសរសេរ Prompt ជាជំនាញនៃការទាក់ទងជាមួយ AI ដោយមានគោលដៅ មិនមែនជាការសួរសំណួរចៃដន្យ។

១. តើ Prompt ជាអ្វី?

Prompt គឺជាសេចក្ដីបញ្ជា សំណួរ បរិបទ ឯកសារ ឬឧទាហរណ៍ដែលអ្នកប្រើផ្ដល់ទៅប្រព័ន្ធ AI។ វាប្រាប់ AI ថា៖

• អ្នកចង់សម្រេចអ្វី?
• លទ្ធផលនេះសម្រាប់អ្នកណា?
• AI ត្រូវធ្វើកិច្ចការអ្វី?
• លទ្ធផលត្រូវរៀបចំជាទម្រង់ណា?
• តើមានដែនកំណត់អ្វីខ្លះ?
• តើព័ត៌មានណាខ្លះត្រូវផ្ទៀងផ្ទាត់?

Prompt ល្អមិនធានាចម្លើយត្រឹមត្រូវ ១០០% ទេ។ វាគ្រាន់តែបង្កើនឱកាសឱ្យ AI យល់តម្រូវការ និងបង្កើតលទ្ធផលដែលពាក់ព័ន្ធជាងមុន។ អ្នកប្រើនៅតែត្រូវពិនិត្យការពិត ហេតុផល ភាសា ប្រភព និងភាពសមស្របនៃលទ្ធផល។

២. ហេតុអ្វីគុណភាព Prompt មានសារៈសំខាន់?

Prompt មិនច្បាស់អាចនាំទៅរកចម្លើយទូទៅ វែងពេក ខ្លីពេក មិនត្រូវកម្រិតអ្នករៀន ឬមិនអាចយកទៅប្រើបាន។ Prompt ច្បាស់ជួយឱ្យ៖

• លទ្ធផលត្រូវនឹងគោលបំណងសិក្សា;
• ភាសាសមនឹងកម្រិតអ្នករៀន;
• មាតិកាមានរចនាសម្ព័ន្ធងាយអាន;
• កាត់បន្ថយការកែឡើងវិញដែលមិនចាំបាច់;
• ងាយពិនិត្យថាលទ្ធផលបានបំពេញលក្ខខណ្ឌឬអត់;
• រក្សាគ្រូ និងនិស្សិតជាអ្នកសម្រេចចិត្តចុងក្រោយ។

៣. រូបមន្តសាមញ្ញសម្រាប់ Prompt

តួនាទី + គោលដៅ + បរិបទ + កិច្ចការ + ទម្រង់ + ដែនកំណត់ + ការផ្ទៀងផ្ទាត់

តួនាទី

បញ្ជាក់មុំមើលដែលចង់ឱ្យ AI ប្រើ ដូចជា “ធ្វើជាគ្រូបង្រៀន Python” ឬ “ធ្វើជាអ្នកផ្ដល់មតិកែលម្អលើអត្ថបទសិក្សា”។

គោលដៅ

ប្រាប់ថាលទ្ធផលត្រូវប្រើដើម្បីអ្វី ដូចជា រៀបចំមេរៀន ពន្យល់គោលគំនិត ហាត់ប្រឡង ឬកែលម្អសេចក្ដីព្រាង។

បរិបទ និងអ្នកអាន

បញ្ជាក់មុខវិជ្ជា កម្រិតអ្នករៀន ចំណេះដឹងដើម ពេលវេលា និងបរិបទមូលដ្ឋាន។

កិច្ចការ

ប្រើកិរិយាសព្ទជាក់លាក់ ដូចជា ពន្យល់ ប្រៀបធៀប វិភាគ សង្ខេប បង្កើត ផ្ដល់មតិ ឬវាយតម្លៃ។

ទម្រង់លទ្ធផល

កំណត់ថាចង់បានជាកថាខណ្ឌ ចំណុច តារាង ជំហាន កូដ Rubric ឬសំណួរ-ចម្លើយ។

ដែនកំណត់

កំណត់ប្រវែង សំឡេងភាសា លក្ខខណ្ឌគុណភាព និងអ្វីត្រូវជៀសវាង។

ការផ្ទៀងផ្ទាត់

ស្នើឱ្យ AI សម្គាល់ចំណុចមិនប្រាកដ និងអំណះអំណាងដែលត្រូវពិនិត្យបន្ថែម។ អ្នកប្រើត្រូវផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយប្រភពដើមដោយខ្លួនឯង។

៤. លំហូរ ៧ ជំហានសម្រាប់សរសេរ Prompt

1. កំណត់គោលដៅ៖ តើក្រោយទទួលលទ្ធផលនេះ អ្នកចង់អាចធ្វើអ្វី?
2. បន្ថែមបរិបទ៖ ផ្ដល់មុខវិជ្ជា កម្រិត និងព័ត៌មានចាំបាច់។
3. កំណត់កិច្ចការ៖ ប្រាប់សកម្មភាពដែល AI ត្រូវធ្វើឱ្យច្បាស់។
4. កំណត់ទម្រង់៖ ជ្រើសរើសតារាង ចំណុច ជំហាន ឬកថាខណ្ឌ។
5. បន្ថែមដែនកំណត់៖ កំណត់ប្រវែង ភាសា ច្បាប់ និងអ្វីត្រូវជៀសវាង។
6. ពិនិត្យលទ្ធផល៖ ផ្ទៀងផ្ទាត់ការពិត ប្រភព កូដ ការគណនា និងហេតុផល។
7. កែលម្អ៖ សួរបន្ត និងកែតែចំណុចដែលនៅខ្វះខាត។

៥. ពី Prompt មិនច្បាស់ទៅ Prompt ច្បាស់

រូបភាពទី៣៖ Prompt ច្បាស់បញ្ជាក់អ្នកអាន គោលដៅ ទម្រង់ ដែនកំណត់ និងការផ្ទៀងផ្ទាត់។

Prompt មិនច្បាស់

Explain AI.

Prompt នេះមិនបញ្ជាក់អ្នកអាន កម្រិត ប្រវែង ទម្រង់ គោលដៅ និងអ្វីត្រូវផ្ទៀងផ្ទាត់។

Prompt ដែលបានកែលម្អ

ធ្វើជាសាស្ត្រាចារ្យបង្រៀន Introduction to AI។ ពន្យល់គោលគំនិត AI សម្រាប់និស្សិតឆ្នាំទី១ ដែលមិនទាន់មានបទពិសោធន៍ផ្នែក Machine Learning។ សរសេរជាភាសាខ្មែរសាមញ្ញ ប្រហែល ២០០ ពាក្យ ដោយមាននិយមន័យខ្លី ឧទាហរណ៍នៅកម្ពុជា ៣ និងសេចក្ដីសង្ខេប ៥ ចំណុច។ កុំបង្កើតស្ថិតិ ឬឯកសារយោងដែលមិនអាចផ្ទៀងផ្ទាត់ ហើយសម្គាល់អំណះអំណាងណាដែលត្រូវពិនិត្យបន្ថែម។

Prompt ទីពីរងាយវាយតម្លៃ ព្រោះយើងអាចពិនិត្យបានថាលទ្ធផលបំពេញលក្ខខណ្ឌនីមួយៗឬអត់។

៦. បច្ចេកទេសសំខាន់ៗ
Zero-shot Prompting

ផ្ដល់សេចក្ដីបញ្ជាដោយមិនមានឧទាហរណ៍។ វាសមសម្រាប់កិច្ចការសាមញ្ញ។

សង្ខេបអត្ថបទខាងក្រោមជា ៥ ចំណុច ដោយរក្សាពាក្យបច្ចេកទេសសំខាន់ៗ និងកុំបន្ថែមព័ត៌មានក្រៅអត្ថបទ។

One-shot Prompting

ផ្ដល់ឧទាហរណ៍មួយ ដើម្បីបង្ហាញទម្រង់ដែលចង់បាន។

គំរូ៖ “Algorithm — សំណុំជំហានមានលំដាប់សម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហា”។ ឥឡូវ សូមពន្យល់ “Machine Learning” តាមទម្រង់ដូចគ្នា។

Few-shot Prompting

ផ្ដល់ឧទាហរណ៍ពីរ ឬច្រើន ដើម្បីបង្ហាញលំនាំ សំឡេងភាសា ឬស្តង់ដារចម្លើយ។

Iterative Prompting

កែលម្អ Prompt តាមលទ្ធផលមុន ដោយកែម្ដងមួយបញ្ហា។ ឧទាហរណ៍៖

• បន្ថែមឧទាហរណ៍កម្ពុជា;
• ពន្យល់ឱ្យសាមញ្ញជាងមុន;
• បង្រួមផ្នែកទី២ទៅ ១០០ ពាក្យ;
• រក្សារចនាសម្ព័ន្ធដដែល ប៉ុន្តែកែឧទាហរណ៍។

៧. គំរូ Prompt សម្រាប់គ្រូបង្រៀន
រៀបចំផែនការមេរៀន

ធ្វើជាជំនួយការរៀបចំមេរៀនសម្រាប់មុខវិជ្ជា Python Programming ឆ្នាំទី១។ បង្កើតផែនការមេរៀន ៩០ នាទីស្ដីពី Functions។ និស្សិតបានស្គាល់ variables, conditions និង loops រួច។ ផែនការត្រូវមានគោលបំណងសិក្សា ៣ សកម្មភាពបើកមេរៀន ការពន្យល់ លំហាត់ជាក្រុម ការឆ្លុះបញ្ចាំង និងសំណួរចុងម៉ោង ៥។ មិនត្រូវប្រើ library ខាងក្រៅ ហើយសម្គាល់កូដ ឬព័ត៌មានដែលគ្រូត្រូវផ្ទៀងផ្ទាត់។

មុនប្រើលទ្ធផល គ្រូត្រូវ៖

1. ផ្ទៀងផ្ទាត់គោលបំណងជាមួយ CLO;
2. សាកល្បងកូដទាំងអស់;
3. កែពេលវេលាឱ្យសមនឹងថ្នាក់ពិត;
4. បន្ថែមឧទាហរណ៍មូលដ្ឋាន;
5. កំណត់ច្បាប់ប្រើ AI សម្រាប់សកម្មភាពនីមួយៗ។

ផ្ដល់មតិកែលម្អ

ខ្ញុំនឹងផ្ដល់សេចក្ដីព្រាង និង Rubric។ សូមកុំសរសេរកិច្ចការជំនួស។ សម្គាល់ចំណុចខ្លាំង ២ ចំណុចត្រូវកែលម្អ ៣ និងសំណួរឆ្លុះបញ្ចាំង ២។ រាល់មតិត្រូវយោងទៅភស្តុតាងជាក់លាក់ក្នុងសេចក្ដីព្រាង។ ប្រសិនបើគ្មានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ សូមបញ្ជាក់ថា “Insufficient evidence”។

៨. គំរូ Prompt សម្រាប់និស្សិត
សុំការពន្យល់

ខ្ញុំជានិស្សិតឆ្នាំទី១ កំពុងរៀន Database Normalization។ ខ្ញុំយល់ 1NF ប៉ុន្តែមិនទាន់យល់ 2NF និង partial dependency។ សូមពន្យល់តាមជំហានដោយប្រើតារាងគំរូតូចមួយ។ បន្ទាប់មក សួរខ្ញុំ ៣ សំណួរ ប៉ុន្តែកុំបង្ហាញចម្លើយរហូតដល់ខ្ញុំឆ្លើយសិន។

សុំមតិលើសេចក្ដីព្រាង

សូមកុំសរសេរសេចក្ដីព្រាងរបស់ខ្ញុំឡើងវិញទាំងមូល។ សម្គាល់បញ្ហារចនាសម្ព័ន្ធ ហេតុផល និងភស្តុតាង ដោយបង្ហាញទីតាំងដែលមានបញ្ហា។ ផ្ដល់សំណួរណែនាំដើម្បីឱ្យខ្ញុំកែដោយខ្លួនឯង។ កុំបង្កើតប្រភពថ្មី។

ហាត់ត្រៀមប្រឡង

បង្កើតតេស្តហាត់ ១០ សំណួរលើប្រធានបទ OOP ដែលមានសំណួរជ្រើសរើសចម្លើយ ៦ និងសំណួរអនុវត្តកូដ ៤។ កុំបង្ហាញចម្លើយមុន។ បន្ទាប់ពីខ្ញុំឆ្លើយ សូមពន្យល់កំហុស និងណែនាំប្រធានបទដែលខ្ញុំត្រូវរៀនបន្ថែម។

៩. កំហុសដែលត្រូវជៀសវាង

• ប្រើ Prompt ទូលំទូលាយពេក;
• ដាក់លក្ខខណ្ឌច្រើនដែលផ្ទុយគ្នា;
• រំពឹងថាចម្លើយដំបូងល្អឥតខ្ចោះ;
• ជឿឯកសារយោងដែល AI ផ្ដល់ដោយមិនពិនិត្យ;
• បញ្ចូលព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន ឬឯកសារសម្ងាត់;
• សុំឱ្យ AI ធ្វើកិច្ចការសិក្សាជំនួសទាំងស្រុង;
• ប្រើលទ្ធផលដែលខ្លួនមិនអាចពន្យល់ ឬការពារ;
• មិនរក្សាកំណត់ត្រាអំពីការប្រើ AI។

១០. ក្រមសីលធម៌ និងការទទួលខុសត្រូវ

គ្រូ និងនិស្សិតគួរ៖

1. គោរពគោលការណ៍របស់សាកលវិទ្យាល័យ និងមុខវិជ្ជា;
2. ប្រកាសការប្រើ AI នៅពេលត្រូវការ;
3. កុំបញ្ចូលទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន ឯកសារសម្ងាត់ ឬស្នាដៃអ្នកដទៃដោយគ្មានការអនុញ្ញាត;
4. ផ្ទៀងផ្ទាត់ការពិត ប្រភព កូដ និងការគណនា;
5. ជៀសវាងការចម្លង និងការក្លែងបន្លំភាពជាម្ចាស់ស្នាដៃ;
6. អាចពន្យល់ ការពារ និងទទួលខុសត្រូវចំពោះលទ្ធផលចុងក្រោយ។

១១. គំរូ Prompt ដែលអាចប្រើឡើងវិញ

តួនាទី៖ ធ្វើជាអ្នកជំនួយផ្នែក [ជំនាញ]។
គោលដៅ៖ ជួយខ្ញុំ [គោលដៅ]។
បរិបទ៖ ប្រធានបទគឺ [ប្រធានបទ] សម្រាប់ [អ្នកអាន/កម្រិត]។
កិច្ចការ៖ សូម [សកម្មភាពជាក់លាក់]។
ទម្រង់៖ រៀបចំជា [តារាង/ចំណុច/ជំហាន] ប្រវែង [ចំនួន]។
លក្ខខណ្ឌ៖ ត្រូវ [លក្ខខណ្ឌគុណភាព] និងកុំ [អ្វីត្រូវជៀសវាង]។
ការផ្ទៀងផ្ទាត់៖ សម្គាល់អំណះអំណាងមិនប្រាកដ កុំបង្កើតប្រភព និងប្រាប់ចំណុចដែលត្រូវពិនិត្យបន្ថែម។

១២. លំហាត់អនុវត្ត

សូមកែលម្អ Prompt ខាងក្រោម៖

Make a lesson about cybersecurity.

គំរូចម្លើយ៖

ធ្វើជាគ្រូបង្រៀន Digital Literacy។ រៀបចំមេរៀន ៦០ នាទីស្ដីពី Phishing សម្រាប់និស្សិតឆ្នាំទី១ដែលមិនមែនជំនាញ IT។ កំណត់គោលបំណងសិក្សា ៣ បង្ហាញសញ្ញាព្រមាន ៥ រៀបចំសកម្មភាពក្រុម ១ និងសំណួរចុងម៉ោង ៥។ បង្ហាញជាតារាងមានជួរឈរ Time, Activity, Teacher Role, Student Role និង Evidence of Learning។ កុំប្រើទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន និងសម្គាល់ព័ត៌មានសុវត្ថិភាពដែលត្រូវផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយប្រភពផ្លូវការ។

សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន

ការសរសេរ Prompt ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពមិនមែនជាការស្វែងរក “ប្រយោគវេទមន្ត” ទេ។ វាជាដំណើរការកំណត់គោលដៅ ផ្ដល់បរិបទ បញ្ជាក់កិច្ចការ កំណត់ទម្រង់ និងដែនកំណត់ ពិនិត្យលទ្ធផល ហើយកែលម្អជាបន្តបន្ទាប់។ ក្នុងការអប់រំ Prompt ល្អគួរជួយឱ្យគ្រូបង្រៀនបានប្រសើរ និងឱ្យនិស្សិតរៀនបានស៊ីជម្រៅ ដោយមិនជំនួសការគិត ការច្នៃប្រឌិត ការវិនិច្ឆ័យ និងការទទួលខុសត្រូវរបស់មនុស្ស។

ដើម្បីបញ្ជាក់ពីសមត្ថភាពនៃការយល់ដឹងពីរបៀបសរសេរ Prompts សូមចុចលើតំណភ្ជាប់ ត្រង់នេះ ដើម្បីឆ្លើយចំនួន ១០០ សំណួរ។