លំហសិក្សាធិការកម្ពុជា
V1.0
ការរីកចម្រើនរបស់ AI បានធ្វើឱ្យការវាយតម្លៃការសិក្សាត្រូវការការកែសម្រួលពីការផ្ដោតតែលើចម្លើយចុងក្រោយ ទៅការវាស់ដំណើរការគិត សមត្ថភាពអនុវត្ត ភស្តុតាងនៃការរៀន សុចរិតភាព និងការទទួលខុសត្រូវ។ អត្ថបទនេះណែនាំពីកម្រិតប្រើ AI ការរៀបចំកិច្ចការ Rubric ការការពារផ្ទាល់មាត់ និងសេចក្ដីប្រកាសប្រើ AI ដើម្បីជួយគ្រូវាស់សមត្ថភាពពិតរបស់និស្សិតដោយមានប្រសិទ្ធភាព និងយុត្តិធម៌។
បញ្ញាសិប្បនិម្មិត ឬ AI កំពុងផ្លាស់ប្តូររបៀបដែលនិស្សិតស្វែងរកព័ត៌មាន សរសេររបាយការណ៍ ដោះស្រាយបញ្ហា បង្កើតកូដកម្មវិធី និងត្រៀមបទបង្ហាញ។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះបានធ្វើឱ្យគ្រូបង្រៀនប្រឈមនឹងសំណួរសំខាន់មួយ៖ ប្រសិនបើ AI អាចជួយបង្កើតចម្លើយបាន តើគ្រូអាចដឹងថានិស្សិតពិតជាបានរៀន និងយល់មេរៀនដោយរបៀបណា?
ចម្លើយមិនមែនស្ថិតនៅលើការហាមឃាត់ AI ទាំងស្រុង ឬការពឹងផ្អែកតែលើឧបករណ៍ស្វែងរកអត្ថបទដែលបង្កើតដោយ AI នោះទេ។ អ្វីដែលត្រូវធ្វើគឺការរៀបចំការវាយតម្លៃសារជាថ្មី ដើម្បីវាស់ទាំងលទ្ធផលចុងក្រោយ ដំណើរការគិត សមត្ថភាពអនុវត្ត សុចរិតភាពសិក្សា និងការទទួលខុសត្រូវរបស់និស្សិត។
ក្នុងសម័យ AI គ្រូមិនគួរវាស់តែអ្វីដែលនិស្សិតបានប្រគល់ទេ ប៉ុន្តែត្រូវវាស់ថា ពួកគេបានគិត ស្រាវជ្រាវ បង្កើត កែសម្រួល និងទទួលខុសត្រូវចំពោះស្នាដៃនោះយ៉ាងដូចម្តេច។

កិច្ចការមួយចំនួនដែលធ្លាប់ប្រើសម្រាប់វាស់សមត្ថភាពនិស្សិត អាចត្រូវបាន AI ជួយធ្វើបានក្នុងរយៈពេលខ្លី ដូចជា៖
បញ្ហាមិនមែនស្ថិតនៅលើការដែល AI អាចជួយធ្វើកិច្ចការទាំងនេះទេ។ បញ្ហាសំខាន់គឺ គ្រូអាចមិនដឹងថា ផ្នែកណាជាសមត្ថភាពរបស់និស្សិត និងផ្នែកណាជាលទ្ធផលដែល AI បានបង្កើត។
ដូច្នេះ កិច្ចការដែលតម្រូវឱ្យនិស្សិតប្រគល់តែចម្លើយចុងក្រោយ មិនអាចផ្ដល់ភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់អំពីការរៀនបានទៀតទេ។ គ្រូត្រូវបន្ថែមការវាស់វែងលើដំណើរការនៃការបង្កើតចម្លើយនោះផងដែរ។
ការវាយតម្លៃក្នុងសម័យ AI គួរគ្របដណ្ដប់លើសមត្ថភាពសំខាន់ៗយ៉ាងហោចណាស់ប្រាំ៖
និស្សិតត្រូវអាចពន្យល់ទ្រឹស្ដី គោលគំនិត និងពាក្យបច្ចេកទេសដោយប្រើពាក្យរបស់ខ្លួន។ ការមានចម្លើយត្រឹមត្រូវមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ទេ ប្រសិនបើនិស្សិតមិនអាចពន្យល់ពីអត្ថន័យរបស់ចម្លើយនោះបាន។
និស្សិតត្រូវអាច៖
និស្សិតត្រូវអាចយកចំណេះដឹងទៅអនុវត្តក្នុងករណីជាក់ស្តែង មិនមែនត្រឹមតែចងចាំ ឬសរសេរតាមទ្រឹស្ដីនោះទេ។
គ្រូត្រូវពិនិត្យថា និស្សិតបានបន្ថែមគំនិត ការវិភាគ បទពិសោធន៍ ឬដំណោះស្រាយផ្ទាល់ខ្លួនទៅក្នុងស្នាដៃដែរឬទេ។
និស្សិតត្រូវបង្ហាញដោយតម្លាភាពថា៖
ការវាយតម្លៃប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពគួរពិនិត្យលើធាតុពីរ៖
រួមមាន៖
រួមមាន៖
ការប្រមូលភស្តុតាងទាំងនេះជួយឱ្យគ្រូឃើញថា និស្សិតបានចូលរួមគិត និងអភិវឌ្ឍស្នាដៃពិតប្រាកដ។

មិនមែនគ្រប់កិច្ចការទាំងអស់ត្រូវហាមឃាត់ AI ហើយក៏មិនមែនគ្រប់កិច្ចការទាំងអស់គួរអនុញ្ញាតឱ្យប្រើដោយគ្មានដែនកំណត់ដែរ។ គ្រូអាចបែងចែកការប្រើ AI ជាបីកម្រិត៖
សមស្របសម្រាប់៖
គ្រូត្រូវបញ្ជាក់ជាមុនថា កិច្ចការណាមិនអនុញ្ញាតឱ្យប្រើ AI និងមូលហេតុអ្វី។
និស្សិតអាចប្រើ AI សម្រាប់៖
ប៉ុន្តែនិស្សិតត្រូវបង្ហាញការប្រើប្រាស់ និងផ្ទៀងផ្ទាត់ចម្លើយដែលទទួលបាន។
សមស្របសម្រាប់កិច្ចការដែលមានគោលបំណងអភិវឌ្ឍជំនាញ AI ដូចជា៖
ទោះបីលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រើក៏ដោយ និស្សិតនៅតែត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះភាពត្រឹមត្រូវ និងគុណភាពនៃស្នាដៃ។
គ្រូគួរ៖
គ្រូគួរ៖
និស្សិតគួរ៖

៦. ការការពារផ្ទាល់មាត់ជួយបញ្ជាក់សមត្ថភាពពិត
ការការពារផ្ទាល់មាត់ ឬការបង្ហាញស្នាដៃ គឺជាវិធីដ៏មានប្រសិទ្ធភាពមួយសម្រាប់ពិនិត្យថា និស្សិតពិតជាយល់អំពីការងាររបស់ខ្លួន។
គ្រូអាចសួរសំណួរដូចជា៖
និស្សិតដែលពិតជាបានចូលរួមអនុវត្ត នឹងអាចពន្យល់ពីជំហាន បញ្ហា កំហុស និងការសម្រេចចិត្តរបស់ខ្លួនបាន។
គ្រូអាចកែសម្រួលតាមមុខវិជ្ជា និងប្រភេទកិច្ចការ៖
| សមាសភាគវាយតម្លៃ | ពិន្ទុណែនាំ |
|---|---|
| ចំណេះដឹង និងការយល់ដឹងលើមេរៀន | ២៥% |
| ការគិតវិភាគ និងការដោះស្រាយបញ្ហា | ២៥% |
| ការអនុវត្ត ភាពច្នៃប្រឌិត និងភាពជាម្ចាស់ស្នាដៃ | ២០% |
| ភស្តុតាង ប្រភពយោង និងភាពត្រឹមត្រូវ | ១៥% |
| តម្លាភាព និងការទទួលខុសត្រូវក្នុងការប្រើ AI | ១០% |
| ការបង្ហាញ និងការឆ្លើយសំណួរ | ៥% |
| សរុប | ១០០% |
Rubric មិនគួរផ្ដោតលើរូបរាងស្អាត ឬភាសារលូនតែប៉ុណ្ណោះទេ ព្រោះ AI អាចជួយកែលម្អផ្នែកទាំងនេះបាន។ ពិន្ទុសំខាន់គួរផ្ដល់លើការយល់ដឹង ហេតុផល ភស្តុតាង និងសមត្ថភាពអនុវត្ត។
គ្រូអាចតម្រូវឱ្យនិស្សិតភ្ជាប់សេចក្ដីប្រកាសខាងក្រោមនៅចុងកិច្ចការ៖
ខ្ញុំបានប្រើឧបករណ៍ AI ឈ្មោះ __________ សម្រាប់ជួយក្នុងការងារ __________។ ខ្ញុំបានប្រើ AI ក្នុងគោលបំណង __________។ ខ្ញុំបានពិនិត្យ ផ្ទៀងផ្ទាត់ និងកែសម្រួលលទ្ធផលដោយ __________។ ផ្នែកនៃការវិភាគ ការសម្រេចចិត្ត និងសេចក្ដីសន្និដ្ឋាន គឺជាការងារដែលខ្ញុំទទួលខុសត្រូវដោយផ្ទាល់។
សេចក្ដីប្រកាសនេះមិនមានន័យថា និស្សិតត្រូវបានដាក់ទោសព្រោះបានប្រើ AI ទេ។ វាជាការបណ្ដុះទម្លាប់នៃតម្លាភាព និងការទទួលខុសត្រូវវិជ្ជាជីវៈ។
ឧបករណ៍សម្គាល់អត្ថបទដែលអាចបង្កើតដោយ AI អាចផ្ដល់សញ្ញាសម្រាប់ការពិនិត្យបន្ថែម ប៉ុន្តែមិនគួរប្រើជាភស្តុតាងតែមួយសម្រាប់សន្និដ្ឋានថា និស្សិតបានប្រព្រឹត្តខុសនោះទេ។
គ្រូគួរពិនិត្យរួមគ្នាលើ៖
វិធីនេះមានភាពយុត្តិធម៌ និងមានតម្លៃអប់រំជាងការពឹងផ្អែកតែលើពិន្ទុដែលបង្កើតដោយកម្មវិធីសម្គាល់ AI។
ផ្ដល់បញ្ហាដែលទាក់ទងនឹងសហគមន៍ អង្គការ ឬអាជីវកម្មជាក់ស្តែង ហើយតម្រូវឱ្យនិស្សិតវិភាគ និងការពារដំណោះស្រាយរបស់ខ្លួន។
បែងចែកគម្រោងជា៖
គ្រូអាចវាស់វឌ្ឍនភាពនៅគ្រប់ដំណាក់កាល។
តម្រូវឱ្យនិស្សិតសរសេរ ដោះស្រាយបញ្ហា បង្កើតកូដ ឬធ្វើការពិសោធនៅចំពោះមុខគ្រូ។
ឱ្យនិស្សិតពន្យល់ថា៖

រូបភាពទី៤៖ ការបង្ហាញ និងឆ្លើយសំណួរផ្ទាល់ ជួយឱ្យគ្រូវាស់ការយល់ដឹង ភាពជាម្ចាស់ស្នាដៃ និងសមត្ថភាពទំនាក់ទំនង។
ការប្រើ AI ប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ តម្រូវឱ្យនិស្សិត៖
ការវាយតម្លៃសម័យ AI មិនអាចទុកជាបន្ទុករបស់គ្រូម្នាក់ៗបានទេ។ គ្រឹះស្ថានអប់រំគួររៀបចំ៖
គោលការណ៍ទាំងនេះគួរតែត្រូវបានពិនិត្យ និងកែសម្រួលជាប្រចាំ ព្រោះបច្ចេកវិទ្យា AI បន្តវិវឌ្ឍយ៉ាងឆាប់រហ័ស។
AI មិនបានធ្វើឱ្យការវាយតម្លៃបាត់បង់តម្លៃទេ ប៉ុន្តែវាបង្ខំឱ្យយើងពិនិត្យឡើងវិញថា តើយើងកំពុងវាស់អ្វី និងវាស់ដោយរបៀបណា។
ការវាយតម្លៃដែលផ្ដោតតែលើចម្លើយចុងក្រោយ អាចមិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់សម័យ AI។ គ្រូត្រូវវាស់បន្ថែមលើដំណើរការគិត សមត្ថភាពអនុវត្ត ភស្តុតាងនៃការរៀន ការផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មាន និងការទទួលខុសត្រូវរបស់និស្សិត។
ការអប់រំមិនគួរបង្រៀននិស្សិតឱ្យគ្រាន់តែប្រើ AI ដើម្បីទទួលបានចម្លើយលឿនទេ។ វាត្រូវបង្រៀនពួកគេឱ្យចេះសួរ ចេះគិត ចេះសង្ស័យ ចេះផ្ទៀងផ្ទាត់ ចេះបង្កើត និងហ៊ានទទួលខុសត្រូវចំពោះការសម្រេចចិត្តរបស់ខ្លួន។
សូមធ្វើការឆ្លើយសំណួរតាមតំណភ្ជាប់ ឆ្លើយសំណួរ ដើម្បីយល់ដឹងពីសមត្ថភាពរបស់អ្នក។
គោលដៅនៃការវាយតម្លៃ មិនមែនដើម្បីចាប់កំហុសនិស្សិតទេ ប៉ុន្តែដើម្បីរកឱ្យឃើញថា ពួកគេបានរៀនអ្វី អាចធ្វើអ្វី និងត្រូវអភិវឌ្ឍអ្វីបន្ថែម។
មិនទាន់មានមតិយោបល់ — ក្លាយជាអ្នកដំបូង!