ការគិតជាមួយអ្នកដទៃ៖ រៀនស្តាប់ មុនពេលឆ្លើយតប

នៅក្នុងការទំនាក់ទំនងប្រចាំថ្ងៃ មនុស្សជាច្រើនស្តាប់មិនមែនដើម្បីយល់ទេ ប៉ុន្តែស្តាប់ដើម្បីត្រៀមឆ្លើយ ត្រៀមការពារខ្លួន ឬត្រៀមបដិសេធអ្នកដទៃ។ នៅពេលមនុស្សពីរនាក់និយាយ ប៉ុន្តែមិនព្យាយាមយល់គ្នា ការសន្ទនាអាចក្លាយជាការប្រកួតប្រជែងជំនួសឱ្យការផ្លាស់ប្តូរគំនិត។ ក្នុងបរិបទកម្ពុជា ជំនាញស្តាប់មានសារៈសំខាន់ខ្លាំង ទាំងក្នុងគ្រួសារ សាលារៀន សាកលវិទ្យាល័យ កន្លែងធ្វើការ សហគមន៍ និងការពិភាក្សាបញ្ហាសាធារណៈ។ ការស្តាប់ដោយយកចិត្តទុកដាក់ មិនត្រឹមតែជួយកាត់បន្ថយការយល់ច្រឡំប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយបង្កើតការគោរព ទំនុកចិត្ត និងសមត្ថភាពធ្វើការជាមួយមនុស្សដែលមានទស្សនៈខុសគ្នា។

ការស្តាប់ដើម្បីយល់ ត្រូវចាប់ផ្តើមពីការមិនប្រញាប់វិនិច្ឆ័យ។ នៅពេលអ្នកដទៃនិយាយអ្វីមួយដែលយើងមិនពេញចិត្ត ឬមិនយល់ស្រប គួរព្យាយាមស្វែងយល់ជាមុនថា «តើគាត់កំពុងព្យាយាមប្រាប់អ្វី?» «ហេតុអ្វីបានជាគាត់មានទស្សនៈបែបនេះ?» និង «តើមានបទពិសោធន៍អ្វីនៅពីក្រោយពាក្យរបស់គាត់?»។ មនុស្សម្នាក់អាចមានមតិខុសពីយើង ព្រោះគាត់មានព័ត៌មាន បទពិសោធន៍ តួនាទី ឬបញ្ហាដែលខុសពីយើង។ ប្រសិនបើយើងឆ្លើយតបមុនពេលយល់អត្ថន័យពេញលេញ យើងអាចកំពុងឆ្លើយទៅនឹងការសន្និដ្ឋានរបស់ខ្លួនឯង មិនមែនទៅនឹងអ្វីដែលអ្នកដទៃចង់និយាយពិតប្រាកដនោះទេ។

ការស្តាប់ល្អក៏ត្រូវការជំនាញសួរបន្ថែម។ ប្រសិនបើអ្វីមួយមិនច្បាស់ គួរសួរថា «តើអ្នកអាចពន្យល់បន្ថែមបានទេ?» ឬ «តើខ្ញុំយល់ត្រឹមត្រូវទេថា អ្នកមានន័យថា...?»។ ការសួរបែបនេះជួយបញ្ជាក់អត្ថន័យ មុនពេលការយល់ច្រឡំក្លាយទៅជាជម្លោះ។ ក្នុងកន្លែងធ្វើការ ការស្តាប់បញ្ហារបស់បុគ្គលិកអាចជួយរកឃើញមូលហេតុដែលអ្នកគ្រប់គ្រងមិនបានឃើញ។ ក្នុងថ្នាក់រៀន ការស្តាប់សំណួររបស់សិស្សអាចបង្ហាញពីចំណុចដែលពួកគេមិនទាន់យល់។ ក្នុងសហគមន៍ ការស្តាប់មនុស្សដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ អាចផ្តល់ព័ត៌មានដែលមានតម្លៃជាងការសន្និដ្ឋានពីចម្ងាយ។

ជាពិសេសនៅលើបណ្តាញសង្គម ការឆ្លើយតបរហ័សតាមអារម្មណ៍ អាចបង្កើតជម្លោះបានយ៉ាងងាយ។ មុនសរសេរមតិ បញ្ចេញប្រតិកម្ម ឬចែករំលែកសាររបស់អ្នកដទៃ គួរអានឱ្យចប់ ពិនិត្យបរិបទ និងព្យាយាមយល់ថា អ្នកនិយាយកំពុងពិភាក្សាអំពីអ្វីពិតប្រាកដ។ ការមិនយល់ស្របអាចបង្ហាញដោយហេតុផល ដោយមិនចាំបាច់ប្រើពាក្យប្រមាថ។ ប្រសិនបើការពិភាក្សាកំពុងក្តៅ គួរផ្អាកមួយរយៈ មុនឆ្លើយតប។ ការរង់ចាំមួយភ្លែត អាចការពារការខូចទំនាក់ទំនងដែលអាចបណ្តាលមកពីពាក្យតែមួយឃ្លា។

ការស្តាប់ មិនមានន័យថា យើងត្រូវយល់ស្របជាមួយអ្នកដទៃគ្រប់រឿងនោះទេ។ យើងអាចស្តាប់ដោយគោរព ហើយនៅតែរក្សាទស្សនៈរបស់ខ្លួនបាន។ ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីបានស្តាប់ឱ្យយល់ យើងនឹងអាចឆ្លើយតបដោយមានព័ត៌មានកាន់តែពេញលេញ មានហេតុផលកាន់តែច្បាស់ និងមានការគោរពកាន់តែខ្ពស់។ សង្គមដែលមនុស្សចេះស្តាប់ មុនពេលឆ្លើយតប នឹងមានការយល់ចិត្តគ្នាច្រើនជាងមុន ជម្លោះដែលមិនចាំបាច់តិចជាងមុន និងសមត្ថភាពសហការកាន់តែប្រសើរ។ ដូច្នេះ ការស្តាប់គឺមិនមែនជាភាពស្ងៀមស្ងាត់ទេ ប៉ុន្តែជាសកម្មភាពនៃការគិត ការគោរព និងការរៀនពីអ្នកដទៃ។