ហេតុអ្វីគួរជ្រើសរើសជំនាញ “បញ្ញាសិប្បនិម្មិត និងម៉ាស៊ីនសិក្សា” នៅសាកលវិទ្យាល័យន័រតុន?

នៅក្នុងសម័យឌីជីថលបច្ចុប្បន្ន បច្ចេកវិទ្យា “បញ្ញាសិប្បនិម្មិត” ឬ Artificial Intelligence (AI) និង “ម៉ាស៊ីនសិក្សា” ឬ Machine Learning (ML) កំពុងក្លាយជាកម្លាំងសំខាន់មួយដែលផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅ របៀបធ្វើការ និងរបៀបដំណើរការអាជីវកម្ម ស្ថាប័នរដ្ឋ ធនាគារ សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ ប្រព័ន្ធសន្តិសុខ ការដឹកជញ្ជូន កសិកម្ម ពាណិជ្ជកម្មអនឡាញ និងសេវាសាធារណៈជាច្រើន។ AI មិនមែនជាបច្ចេកវិទ្យាឆ្ងាយពីជីវិតប្រចាំថ្ងៃទៀតទេ ប៉ុន្តែវាកំពុងស្ថិតនៅជុំវិញយើង ដូចជា ChatGPT, Google Translate, recommendation system, face recognition, voice assistant, chatbot, fraud detection, image analysis និងការវិភាគទិន្នន័យធំៗ។

សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សាថ្មី ២០២៦–២០២៧ សាកលវិទ្យាល័យន័រតុន បានបង្កើតជំនាញថ្មីមួយឈ្មោះថា “បញ្ញាសិប្បនិម្មិត និងម៉ាស៊ីនសិក្សា” នៅក្រោម ដេប៉ាតឺម៉ង់កុំព្យូទ័រវិទ្យា នៃមហាវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រ សម្រាប់ ជំនាន់ទី០១។ នេះជាឱកាសសំខាន់សម្រាប់សិស្សដែលទើបជាប់បាក់ឌុប និងអាណាព្យាបាល ដែលកំពុងស្វែងរកជំនាញសិក្សាដែលមានតម្លៃខ្ពស់ សមស្របនឹងអនាគតការងារ និងអាចជួយឱ្យកូនៗក្លាយជាអ្នកបង្កើតបច្ចេកវិទ្យា មិនត្រឹមតែជាអ្នកប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាប៉ុណ្ណោះ។

១. AI និង ML ជាជំនាញសំខាន់សម្រាប់អនាគតការងារ

របាយការណ៍ Future of Jobs Report 2025 របស់ World Economic Forum បានបង្ហាញថា ការរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យា និងការចូលដល់បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលកាន់តែទូលំទូលាយ កំពុងបម្លែងទីផ្សារការងារពិភពលោក ហើយការងារដែលកំពុងលូតលាស់លឿនរួមមាន AI and Machine Learning Specialists, Big Data Specialists និង FinTech Engineers។ នេះបង្ហាញថា ជំនាញ AI/ML មិនមែនជាជំនាញបន្ថែមទេ ប៉ុន្តែជាជំនាញស្នូលសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល និងការងារជំនាន់ថ្មី។

អ្វីដែលអាណាព្យាបាលគួរយល់ គឺ AI មិនត្រឹមតែជំនួសការងារខ្លះៗទេ ប៉ុន្តែវាក៏បង្កើតការងារថ្មីៗដែលត្រូវការមនុស្សមានចំណេះដឹងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា ការគិតវិភាគ ការដោះស្រាយបញ្ហា និងការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យ។ Coursera Global Skills Report 2025 ក៏បានលើកឡើងថា ជំនាញដែលទាក់ទងនឹង AI/ML និងការរៀនបន្តជាបន្តបន្ទាប់ កាន់តែសំខាន់សម្រាប់ការរីកចម្រើនអាជីព និងការប្រកួតប្រជែងសេដ្ឋកិច្ច។

២. ជំនាញនេះសមស្របសម្រាប់សិស្សដែលចង់ក្លាយជាអ្នកបង្កើតបច្ចេកវិទ្យា

សិស្សជាច្រើនប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទ កម្មវិធីបណ្ដាញសង្គម វីដេអូ អ្នកជំនួយ AI និងប្រព័ន្ធឆ្លាតវៃរាល់ថ្ងៃ ប៉ុន្តែការសិក្សាជំនាញ AI និង ML នឹងជួយឱ្យពួកគេចូលចិត្តពី “អ្នកប្រើប្រាស់” ទៅជា “អ្នកបង្កើត”។ និស្សិតនឹងរៀនពីរបៀបដែលម៉ាស៊ីនអាចរៀនពីទិន្នន័យ របៀបបង្កើតកម្មវិធីឆ្លាតវៃ របៀបបណ្តុះបណ្តាលម៉ូដែល AI របៀបវិភាគរូបភាព សំឡេង អត្ថបទ និងទិន្នន័យធំៗ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែង។

ជំនាញនេះអាចជួយនិស្សិតបង្កើតគម្រោងដូចជា៖

• ប្រព័ន្ធ Chatbot ជាភាសាខ្មែរ និងអង់គ្លេស
• ប្រព័ន្ធបកប្រែភាសា និងវិភាគអត្ថបទខ្មែរ
• ប្រព័ន្ធស្គាល់មុខ ស្គាល់សំឡេង ឬស្គាល់ស្លាកលេខយានយន្ត
• ប្រព័ន្ធណែនាំផលិតផល ឬសេវាកម្មតាមចំណូលចិត្តអ្នកប្រើ
• ប្រព័ន្ធវិភាគទិន្នន័យអាជីវកម្ម និងព្យាករណ៍ទីផ្សារ
• ប្រព័ន្ធ AI សម្រាប់សុខាភិបាល កសិកម្ម អប់រំ ធនាគារ និងរដ្ឋបាលសាធារណៈ

នេះជាជំនាញដែលភ្ជាប់ចំណេះដឹងកុំព្យូទ័រ គណិតវិទ្យា ស្ថិតិ ទិន្នន័យ និងការសរសេរកម្មវិធីចូលគ្នា ដើម្បីបង្កើតដំណោះស្រាយដែលមានតម្លៃសម្រាប់សង្គម។

៣. ហេតុអ្វីត្រូវជ្រើសរើសនៅសាកលវិទ្យាល័យន័រតុន?

សាកលវិទ្យាល័យន័រតុន ជាស្ថាប័នឧត្តមសិក្សាដែលមានបទពិសោធន៍យូរអង្វែងក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន និងកុំព្យូទ័រវិទ្យា។ ការបង្កើតជំនាញ បញ្ញាសិប្បនិម្មិត និងម៉ាស៊ីនសិក្សា សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា ២០២៦–២០២៧ បង្ហាញពីចក្ខុវិស័យរបស់សាកលវិទ្យាល័យក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការទីផ្សារការងារថ្មី និងការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថលនៅកម្ពុជា។

ការសិក្សាជំនាញនេះនៅក្រោមដេប៉ាតឺម៉ង់កុំព្យូទ័រវិទ្យា នឹងផ្តល់ឱ្យនិស្សិតនូវគ្រឹះសំខាន់ៗដូចជា Programming, Database, Data Structures, Algorithms, Mathematics for AI, Statistics, Data Science, Machine Learning, Deep Learning, Natural Language Processing, Computer Vision, AI Ethics និង Project Development។ វាអាចជួយឱ្យនិស្សិតមិនត្រឹមតែរៀនទ្រឹស្តីទេ ប៉ុន្តែអាចអនុវត្តជាគម្រោងពិត បង្កើតផលិតផលឌីជីថល និងត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការងារឬអាជីវកម្មផ្ទាល់ខ្លួន។

៤. អ្វីដែលនិស្សិតនឹងទទួលបានពីជំនាញនេះ

និស្សិតដែលជ្រើសរើសជំនាញ AI និង ML នឹងទទួលបានសមត្ថភាពចម្បងៗដូចជា៖

ទី១៖ សមត្ថភាពសរសេរកម្មវិធី។ និស្សិតនឹងរៀនភាសាសរសេរកម្មវិធីដែលសំខាន់សម្រាប់ AI ដូចជា Python និងឧបករណ៍ពាក់ព័ន្ធសម្រាប់វិភាគទិន្នន័យ និងបង្កើតម៉ូដែល AI។

ទី២៖ សមត្ថភាពគិតវិភាគ និងដោះស្រាយបញ្ហា។ AI មិនមែនគ្រាន់តែសរសេរកូដទេ ប៉ុន្តែជាការយល់ពីបញ្ហា ប្រមូលទិន្នន័យ រៀបចំទិន្នន័យ សាកល្បងម៉ូដែល និងវាយតម្លៃលទ្ធផល។

ទី៣៖ សមត្ថភាពធ្វើការជាមួយទិន្នន័យ។ ក្នុងសម័យឌីជីថល ទិន្នន័យគឺជាទ្រព្យសម្បត្តិសំខាន់។ និស្សិតនឹងរៀនពីរបៀបសម្អាតទិន្នន័យ វិភាគទិន្នន័យ បង្ហាញទិន្នន័យជាក្រាហ្វ និងប្រើទិន្នន័យសម្រាប់ការសម្រេចចិត្ត។

ទី៤៖ សមត្ថភាពបង្កើតកម្មវិធីឆ្លាតវៃ។ និស្សិតអាចបង្កើតកម្មវិធីដែលអាចរៀន ព្យាករណ៍ ឆ្លើយសំណួរ ស្គាល់រូបភាព ស្គាល់សំឡេង ឬជួយមនុស្សធ្វើការបានលឿន និងមានប្រសិទ្ធភាព។

ទី៥៖ សមត្ថភាពប្រើ AI ដោយមានសីលធម៌ និងទំនួលខុសត្រូវ។ UNESCO បានលើកឡើងថា ការអប់រំ AI គួរជួយសិស្សឱ្យយល់ពីទិន្នន័យ អាល់ហ្គូរីធម៍ សុវត្ថិភាព និងសីលធម៌ ដើម្បីក្លាយជាអ្នកប្រើ និងអ្នកបង្កើត AI ប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវ។

៥. ឱកាសការងារបន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សា

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សា និស្សិតអាចធ្វើការនៅវិស័យជាច្រើន ដូចជា ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា ធនាគារ មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ ស្ថាប័នអប់រំ អង្គការអន្តរជាតិ ស្ថាប័នរដ្ឋ ក្រុមហ៊ុន e-commerce ក្រុមហ៊ុន logistics ក្រុមហ៊ុន software និង start-up។ មុខតំណែងដែលអាចពាក់ព័ន្ធមានដូចជា៖

• AI Developer
• Machine Learning Engineer
• Data Analyst
• Data Scientist
• Python Developer
• AI Application Developer
• Computer Vision Developer
• NLP Developer
• Chatbot Developer
• Business Intelligence Analyst
• Research Assistant ផ្នែក AI/Data Science
• Software Engineer ដែលមានជំនាញ AI

លើសពីនេះ និស្សិតក៏អាចបង្កើតអាជីវកម្មផ្ទាល់ខ្លួន ដូចជា ក្រុមហ៊ុនបង្កើតកម្មវិធី AI សេវាវិភាគទិន្នន័យ សេវា chatbot សម្រាប់អាជីវកម្ម សេវា automation ឬផលិតផលឌីជីថលសម្រាប់ទីផ្សារកម្ពុជា។

៦. ជំនាញនេះសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា

កម្ពុជាកំពុងឆ្ពោះទៅរកសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល។ ស្ថាប័នរដ្ឋ វិស័យឯកជន និងសាកលវិទ្យាល័យកំពុងត្រូវការមនុស្សដែលមានសមត្ថភាពប្រើប្រាស់ទិន្នន័យ និងបច្ចេកវិទ្យាឆ្លាតវៃ ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការងារ កាត់បន្ថយពេលវេលា កាត់បន្ថយកំហុស និងបង្កើតសេវាដែលមានគុណភាព។ ដូច្នេះ ការរៀន AI និង ML មិនត្រឹមតែជាឱកាសសម្រាប់បុគ្គលទេ ប៉ុន្តែជាការចូលរួមកសាងធនធានមនុស្សសម្រាប់អនាគតប្រទេសកម្ពុជា។

ប្រទេសកម្ពុជាត្រូវការយុវជនដែលអាចបង្កើតប្រព័ន្ធឆ្លាតវៃសម្រាប់វិស័យអប់រំ សុខាភិបាល កសិកម្ម ទេសចរណ៍ ហិរញ្ញវត្ថុ សន្តិសុខ សេវាសាធារណៈ និងអភិបាលកិច្ចឌីជីថល។ និស្សិតដែលចូលរៀនជំនាន់ទី០១ នៃជំនាញនេះ អាចក្លាយជាកម្លាំងសំខាន់ក្នុងការចាប់ផ្តើមរលកថ្មីនៃអ្នកជំនាញ AI នៅកម្ពុជា។

៧. សារៈសំខាន់សម្រាប់អាណាព្យាបាល

សម្រាប់អាណាព្យាបាល ការជ្រើសរើសជំនាញសិក្សាសម្រាប់កូន គឺជាការសម្រេចចិត្តសំខាន់មួយសម្រាប់អនាគត។ ជំនាញ AI និង ML ជាជំនាញដែលមានសក្តានុពលខ្ពស់ ព្រោះវាអាចអនុវត្តបានក្នុងវិស័យជាច្រើន មិនកំណត់ត្រឹមតែក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាទេ។ កូនដែលចេះ AI អាចធ្វើការនៅក្នុងធនាគារ សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ អាជីវកម្ម ឬស្ថាប័នរដ្ឋបាន ព្រោះគ្រប់វិស័យកំពុងត្រូវការការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យ និងប្រព័ន្ធឆ្លាតវៃ។

របាយការណ៍ LinkedIn ឆ្នាំ 2025 បានបង្ហាញថា ជំនាញក្នុងការងារជាច្រើននឹងផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំងនៅឆ្នាំ 2030 ហើយ AI កំពុងដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការបម្លែងតម្រូវការជំនាញរបស់ទីផ្សារការងារ។ នេះមានន័យថា ការរៀនជំនាញដែលទាក់ទងនឹង AI តាំងពីថ្ងៃនេះ អាចជួយឱ្យនិស្សិតមានភាពរឹងមាំ និងងាយសម្របខ្លួនជាមួយការងារនាពេលអនាគត។

៨. សិស្សប្រភេទណាដែលសមស្របនឹងជំនាញនេះ?

ជំនាញនេះសមស្របសម្រាប់សិស្សដែល៖

• ចូលចិត្តកុំព្យូទ័រ បច្ចេកវិទ្យា និងការសរសេរកម្មវិធី
• ចូលចិត្តគិតវិភាគ ដោះស្រាយបញ្ហា និងសាកល្បងអ្វីថ្មីៗ
• ចង់បង្កើតកម្មវិធី ឬប្រព័ន្ធឆ្លាតវៃ
• ចង់ធ្វើការនៅវិស័យបច្ចេកវិទ្យា ទិន្នន័យ ធនាគារ អាជីវកម្ម ឬសេវាសាធារណៈ
• ចង់ក្លាយជាអ្នកជំនាញជំនាន់ថ្មីដែលអាចប្រកួតប្រជែងក្នុងទីផ្សារការងារជាតិ និងអន្តរជាតិ

សិស្សមិនចាំបាច់ត្រូវចេះ AI ជាមុនទេ។ អ្វីដែលសំខាន់គឺមានចំណង់ចំណូលចិត្តក្នុងការរៀន មានការអត់ធ្មត់ ចង់ស្វែងយល់ ចេះហាត់អនុវត្ត និងចង់អភិវឌ្ឍខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់។

៩. សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

ជំនាញ បញ្ញាសិប្បនិម្មិត និងម៉ាស៊ីនសិក្សា នៅសាកលវិទ្យាល័យន័រតុន គឺជាជម្រើសសិក្សាដ៏សមស្របសម្រាប់សិស្សបាក់ឌុបដែលចង់រៀនជំនាញមានអនាគត មានតម្រូវការទីផ្សារ និងអាចអនុវត្តបានក្នុងវិស័យជាច្រើន។ ជំនាញនេះនឹងជួយនិស្សិតក្លាយជាអ្នកបង្កើតបច្ចេកវិទ្យា អ្នកវិភាគទិន្នន័យ អ្នកអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធឆ្លាតវៃ និងអ្នកដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែងសម្រាប់សង្គម។

សម្រាប់អាណាព្យាបាល ការជំរុញឱ្យកូនជ្រើសរើសជំនាញនេះ គឺជាការវិនិយោគលើអនាគត។ សម្រាប់សិស្ស ការចូលរៀនជំនាញនេះ គឺជាឱកាសក្នុងការចូលរួមជាជំនាន់ទី០១ នៃអ្នកសិក្សា AI និង ML នៅសាកលវិទ្យាល័យន័រតុន ដែលអាចក្លាយជាអ្នកជំនាញសំខាន់សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលកម្ពុជា និងពិភពលោក។

បើអ្នកចង់ក្លាយជាអ្នកបង្កើតបច្ចេកវិទ្យាឆ្លាតវៃ មិនត្រឹមតែជាអ្នកប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា — ជំនាញ បញ្ញាសិប្បនិម្មិត និងម៉ាស៊ីនសិក្សា គឺជាជម្រើសសម្រាប់អនាគតរបស់អ្នក។